İslam Tarihi-2 6.Ünite Döküman

Başlatan ღ۩ Tebyin ۩ღ, 02 Ocak 2020, 12:34:53

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Aşağı git

ღ۩ Tebyin ۩ღ

 
6. HAFTA
MERVANİLER DÖNEMİ
Mervan B. Hakem
Abdülmelik B. Mervan
Velid B. Abdülmelik

MERVAN B. HAKEM (64-65/684-685)
Mervan b. Hakem b. Ebi'l-As b. Ümeyye'dir. H. 2 (623-624) yılında Mekke'de doğdu. Babası Hakem müşriklerin önderlerinden iken Mekke'nin fethi günü Müslüman oldu. Ardından Medine'ye yerleşti. Müslümanların sırlarını düşmanlara aktarması sebebiyle Hz. Peygamber tarafından Taif'e sürgün edildi. Hz. Osman halife olunca amcasının sürgününe son vererek Medine'ye dönüşünü sağladı. O sıralarda henüz 20 yaşında olan Mervan'ı da devlet kâtipliği makamına getirdi.
Mısır valisine hitaben yazılan, isyancıların cezalandırılmasını isteyen mektubu o yazdı ve Hz. Osman'ın mührü ile mühürledi. Mervan, Hz. Osman'ın evinin kuşatılmasında onu savundu ve ağır yaralandı. Hz. Aişe öncülüğündeki Cemel ashabına katıldı. Muaviye döneminde kısa süreli Bahreyn valiliğinden sonra kısa aralıklarla Medine valisi oldu.
Kırk gün süren tartışmalar sonucunda Ubeydullah b. Ziyad'ın teşviki, Emevî ailesinin ileri gelenlerinin onayı ve Kelbîlerin desteği ile halife seçildi.
Mervan'ın Muhalifleriyle Mücadelesi
a. Mercirahit Savaşı:
 Merc-i Rahıt savaşını Emevilerin yıkılışının en önemli sebeplerinden biri olarak kaydetmişlerdir. Bununla birlikte Mercirahit zaferi Emevî iktidarının devamını garantileyen bir savaş olmuştur. Merc-i Rahıt'ta yirmi gün süren savaşta Kaysîlerin ileri gelenleriyle başkomutanı Dahhak b. Kays öldürüldü.
b. Abdullah b. Zübeyr ile Mücadelesi
Abddullah b. Zübeyr'in kardeşi Mus'ab komutasında Filistin'e gönderdiği ordu Amr b. Said tarafından mağlup edildi.
Daha sonra Rebeze'de gerçekleşen savaşta Mus'ab b. Zübeyr, Emevi ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Böylece tüm Hicaz'ı hâkimiyeti altına aldı. Mervan, halife iken Hicaz ve Irak, İbn Zübeyr'in idaresinde idi.
c. Tevvabûn Hareketi /Aynülverde Savaşı
Kerbela katliamı, Ehlibeyt'e büyük sevgi duyan Müslümanları derinden etkilemişti. Bu acı olay, Ehlibeyt'in haklarını aramak ve intikamını almak gayesiyle ortaya çıkan isyanların temelini oluşturdu. Tevvabûn hareketi mensupları, Hz. Hüseyin'i yardımsız bırakmanın büyük günah olduğunu, onu yardımsız bıraktıkları için pişman olduklarını ve bu günahtan kurtulmanın tek yolu olarak da onun katillerini ortadan kaldırmak olduğuna inanıyorlardı. Gelişmeleri takib eden Mervan onların üzerine Husayn b. Nümeyr komutasında büyük bir ordu gönderdi. Süleyman b. Surad bu orduyla karşılaşmaya karar verdi. Aynulverde'de iki ordu karşı karşıya geldi. Süleyman b. Surad'ın da öldürülmesiyle Tevvabûn'un ağır hezimeti ile sonuçlandı.
Böylece ilk şiî hareketlerden olan Tevvabûn hareketi hezimetle sonuçlanmış oldu.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Amr b. Said b. el-As el-Eşdak
Muaviye tarafından Mekke valiliğine tayin edildi ve bu göreve I. Yezid devrinde de kısa bir süre devam etti. Daha sonra Velid b. Utbe b. Ebu Süfyan'ın yerine Medine valiliğine getirildi. Amr b. Said, Medine valisi iken Yezid'in emriyle, Mekke'de halifeliğini ilan eden Abdullah b. Zübeyr'e karşı bir ordu gönderdi. O orduya komutan olarak da Amr b. Zübeyr'i tayin etti. Yani iki kardeşi karşı karşıya getirebildi. Eşdak, Abdülmelik halife olunca ondan sonra kendisinin halife olması şartıyla Abdülmelik'e biat etti. Ancak Abdülmelik ileride tekrar isyan edebileceğini düşünerek onu sarayına davet etti ve kendi eliyle öldürdü.
Amr b. Zübeyr b. Avvam
Amr b. Zübeyr b. el-Avvam el-Esedî el- Kureyşî (ö. 60/680) Abdullah b. Zübeyr'in baba bir kardeşidir. Yezid b. Muaviye'nin Abdullah b. Zübeyr'e karşı gönderdiği ordunun komutanıdır.
Annesi, Ümmü Halid (Eme bint Halid). En son vefat eden sahabilerden biridir.
Abdullah b. Zübeyr'in üzerine gönderilen Amr'ın ordusu yenildi, kendisi de esir düştü. Bu defa Abdullah b. Zübeyr, kısas uygulayarak Amr'ın Medine'de kırbaçlattığı her bir şahsa karşılık Mekke'de onu kırbaçlattı.
Mervan'ın İki Oğlunu Veliaht Tayin Etmesi ve Vefatı
Mervan Suriye ve Mısır'da istikrarı sağladı ise de Emevî- Zübeyrî mücadelesi devam ediyordu. Bu esnada Mervan, Cabiye'de bir toplantı gerçekleştirdi. Bu toplantıda daha önce veliaht tayin edilen Halid b. Yezid b. Muaviye ile Amr b. Said el-Eşdak'ı veliahtlıktan azlettiğini duyurdu. Kendisinden sonra peşpeşe halifeliğe geçmeleri şartıyla oğulları Abdülmelik ve Abdülaziz'i veliaht tayin ettiğini ilan etti. Böylece Muaviye'nin büyük emek, siyasî kurnazlık ve tehditler sonucunda elde ettiği saltanat yolu onun soyundan olanlara (Süfyanilere) kapanmış oldu.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
ABDULMELİK B. MERVAN'IN HAYATI (65-86/685-705
Hz. Osman şehit edildiğinde on yaşında idi. Mescid-i Nebi'deki ilim meclislerine devam etti. Medine'nin meşhur fakihleri arasında adı anılır oldu.
İlme olan saygısı sebebiyle İbn Ömer, Hasan Basrî ve Enes b. Malik gibi alimleri devrin meşhur valisi Haccac'a karşı koruyarak öldürülmelerine engel oldu.
Abdülmelik, halife olunca İslam dünyasında üç parçalı bir yönetim mevcuttu. Emevilerin idaresinde Suriye ve Mısır vardı. Hicaz, Irak'ın bir kısmı ve Horasan Abdullah b. Zübeyr'in idaresindeydi. Kûfe merkezli Irak'ın bir kısmında ise Muhtar b. Ebu Ubeyd es-Sakafî hâkimdi. Kuzey Afrika ise Berberilerin eline geçmişti ve İslam devletinden kopmuştu. Ehl-i Beyt taraftarları ve Hariciler de yoğun oldukları bölgelerde Emevilere karşı mücadele içindeydiler. Kaysî ve Kelbî kabileler arası rekabet ise devlet için sıkıntılı bir durumdu.
21 yıllık halifeliğinde iç savaşın ve patlak veren çok sayıda isyanın bastırılması, fetihlerin yeniden organizasyonu, İfrîkiyye ve Ermenistan'ın İslâm hâkimiyetine girmesi, devletin kurumlarının Muâviye'den sonra yeniden oluşturulması, ilk İslâm paralarının bastırılması, o güne kadar farklı dillerde tutulan dîvân kayıtlarının Arapçalaştırılması, nüfus sayımının yapılması ve vergilerin yeniden düzenlenmesi, Kubbetü's-Sahra gibi ilk anıt eserlerin tesisi ve muhtelif şehirlerin inşası, Kur'ân'a noktalarla hareke konulması işlemi ve ilk tefsir çalışması yaptırması onun önemli icraatlarındandır.
Abdülmelik b. Mervan, Medineli dört fakihten biri olarak kabul edilmiştir.
Abdülmelik'in İç Siyaseti ve Muhaliflerle Mücadelesi
Asabiyeti Yönetmesi:  Abdülmelik, öncelikle Suriye'deki Kaysî - Kelbî çatışmasına son vermek için çaba gösterdi. Kelbîlere Suriye'de, Kaysîlere Irak'ta idari görevler vererek asabiyeti yönetmeye çalıştı.
Bekle-Gör Politikası: Hicaz'a hakim olan İbn Zübeyr ile Irak'ın önemli bir kısmını elinde bulunduran Muhtar es-Sakafî'nin birbirlerini yemesini gözetledi. Abdülmelik, Muhtar'ın ortadan kaldırılmasından sonra İbn Zübeyr'le mücadeleye başladı.
Deyru'l-Cesalik Savaşı
Abdülmelik b. Mervan ile Mus'ab b. Zübeyr arasında vuku buldu. Deyru'l-Cesalik denilen mevkide gerçekleşen savaşta Mus'ab'ın ordusu daha savaşın başında darmadağın oldu. Abdülmelik'in ordusu az sayıda askeriyle savaşmak durumunda kalan Mus'ab'ı kısa zamanda yenerek beraberindekilerle beraber öldürdü. Aynı yıl Irak ve Horasan tamamen Abdülmelik'in hâkimiyetine geçti. Böylece İbn Zübeyr'in hâkimiyetinde sadece Hicaz kaldı.
İkinci Mekke Muhasarası ve Zübeyrî Hilafetinin Son Bulması
Irak'ta kontrolü ele geçiren Abdulmelik, Hicaz'a sıkışmış olan Abdullah b. Zübeyr'i ortadan kaldırmak için Haccac b. Yusuf es-Sakafî'yi büyük bir orduyla Hicaz'a gönderdi. Yedi ay süren muhasara sonunda Abdullah b. Zübeyr yanında kalan az sayıda askeriyle ümitsiz bir şekilde Emevî ordusuna karşı hurûc hareketi başlatarak öldürülünceye kadar savaştı (14 C. Evvel 73 / 1 Ekim 692). Abdullah b. Zübeyr'in ölümüyle Hicaz'da dokuz yıl süren halifeliği (h. 64-73 / m. 683-692) sona erdi, İslam coğrafyasında yeniden siyasî birlik kuruldu.
Abdulmelik, Haccac'a bu zaferin bir ödülü olarak Mekke, Medine, Yemen ve Yemame'yi içine alan Hicaz eyaleti valiliğini taltif etti.
Haricilerin isyan alanları: İran, Irak, Bahreyn, Yemen, Cezire
Hariciler, Abdülmelik ile İbn Zübeyr çatışmasından istifadeyle İran'ın güneyini kontrol altına almışlardı. Haccac'ın Şamlılardan kurduğu bir ordu ile Şebib'in ordusu Ehvaz'da karşı karşıya geldi. Haccac, bu savaşta Şebib'i yenerek bertaraf etti.
Haccac ile Abdurrahman b. Muhammed b. el-Eş'as Çatışması
Haccac, Afganistan taraflarını yeniden itaat altına almak için Abdurrahman b. Muhammed b. el-Eş'as'ı 20.000 kişilik bir ordunun başında sefere çıkardı. Bir müddet sonra Abdurrahman b. Muhammed baş kaldırdı. Haccac, uzun uğraşlar sonucunda Abdurrahman'ı mağlup etti. Abdurrahman, Haccac'a teslim edileceğini anlayınca, hayatına son verdi.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Horasan ve Sind Cephesi
Kuzey Afrika Seferleri
Tunus sahilleri Bizans'ın kontrolüne geçmiş, iç kısımları ise Kusayle adlı bir Berberi reisin idaresine girmişti. Kayrevan, Kusayle tarafından zapt edilmiş, Müslümanlara karşı Bizans-Berberî ittifakı kurulmuştu.
Abdülmelik, bir taraftan Abdullah b. Zübeyr'le mücadele ederken, diğer taraftan Mısır valisi olan kardeşi Abdülaziz'e yardımcı kuvvetler göndererek bu tehlikeli gidişe son vermesini istedi.
Hassan b. Nu'man el-Gassanî kumandasında kuvvetli bir ordu Kuzey Afrika'ya sevk edildi. Kartaca zaptedildi. Hassan, denizden gelecek tehlikeye karşı Tunus şehrini kurdu ve orada bir tersane inşa etti. Bu tersaneden Sicilya ve diğer adalara akınlar yapılarak Bizans'ın Batı Akdeniz'deki gücü kırıldı. Sahillerin güvenliği sağlandı.
Anadolu Seferleri
Abdülmelik halife olduğu zaman, iç karışıklıklar sebebiyle Bizans imparatorluğu ile sulh yapmak mecburiyetinde kalmıştı. İçerde sükünet sağlandıktan sonra Abdülmelik'in kardeşi Muhammed b. Mervan kumandasındaki ordu Anadolu'ya karşı yeniden seferlere başladı. 73 (692-93) yılında Bizans ordusu Sivas yakınlarında ağır bir yenilgiye uğratıldı. Bir müddet sonra Müslümanlar büyük bir zafer kazanarak Maraş bölgesini hâkimiyetleri altına aldılar.
Kurumlaşma Faaliyetleri
İç siyasette dengeleri korumaya çalışmıştır. O her ne kadar çoğunluğunu Kelblilerin oluşturduğu Suriyeli birliklere güvense de kabile çatışmalarına taraf olmamıştır.
1-İlk İslam Devleti sikkesini bastırmıştır
Abdülmelik altın (dinar) ve gümüş (dirhem) sikkeler bastırdı; böylece İran ve Bizans paralarını tedavülden kaldırmış oldu.
2-Abdülmelik'in kültür alanında yaptığı en önemli iş, Arapçayı resmi dil olarak kabul etmesidir.
3-Posta hizmetleri ile istihbarat vazifesini yürüten berid teşkilatını yeniden düzenlemiştir.
Abdülmelik devrinde imar faaliyetlerine de önem verilmiş
Bunların başında İslam dünyasındaki ilk büyük camilerden biri olan Kubbetü's-sahra'nın inşası gelmektedir. Irak'ın üçüncü ordugâh şehri Vasıt, Haccac tarafından onun zamanında kurulmuştur.
Abdulmelik'in Oğullarını Veliaht Tayin Etmesi ve Vefatı
Abdulaziz'in vefatı sonrası oğulları Velid ve Süleyman'ı veliaht ilan etti. Kendisinden sonra dört oğlu halifelik yaptığından Abdulmelik'e «Ebu'l-mulûk» denilmiştir. Abdülmelik 60 yaşında iken 20 yıl halifelik yaptıktan sonra Şam'da vefat etti.
Devleti yeniden birliğe kavuşturarak adeta ikinci defa Emevî devletini kurmuştur. Bizans'a üstünlüğünü kanıtlamış, Kuzey Afrika'yı yeniden fethetmiştir.
ABDULMELİK DÖNEMİ İDÂRÎ, EKONOMİK VE SOSYO-KÜLTÜREL HAYAT
İdari yapı: yönetim kurumu, yönetim ulema ilişkileri, devlet görevlileri, dîvanların Arapçalaştırılması. Askerlik teşkilatı, posta teşkilatı, denizcilik ve donanma konuları.
Ekonomik uygulamalar: para reformu, vergilerin düzenlenmesi, tarımsal faaliyetler ve ticaret konuları
Sosyo-kültürel hayat: Bu dönemde meydana gelen Abdülmelik dönemi ilmi faaliyetleri, bu dönemde öne çıkan şairler, müzisyenler. Kur'an'ın yanlış anlaşılması ve yorumlanmasından kaynaklanacak ihtilafların önüne geçebilmek için Kur'an'ın noktalanarak harekelenmesi işlemini yaptırmıştır.
İmar faaliyetleri: Hulvân, Tûnus ve Vâsıt şehirlerinin kurulması, Kâbe'nin tamiri, Mescid-i Harâm ve 'Amr Camii'nin genişletilmesi, Kubbetü's-Sahra ve Mescid-i Aksâ'nın inşaları. Mekke'de çatışmalarda zarar gören Kabe'yi orijinali gibi yaptırarak Kureyş, Hz. Peygamber ve halifelerinin geleneğinden gittiğini ve onlara bağlılığını göstermiştir.
Kendisinden sonra dört oğlunun halife olmasından dolayı "Krallar babası" denilen Abdülmelik b. Mervan.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
VELİD B. ABDÜLMELİK'İN HAYATI (d. 52/672- ö.96/715)
(Emevilerin Zirve ve Doğal Sınırlarına Ulaştığı Dönem)
Babasının vefatından sonra onun birinci veliahtı olarak hilafet makamına geçti (86/705). Velid dönemi, bir bakıma fatih komutanlar dönemidir. Anadolu, Kafkasya, Horasan, Sind ve Endülüs'te büyük fetihler onun döneminde gerçekleştirildi.
Mâverâünnehir fâtihi Kuteybe b. Müslim, Sind ve civarının fâtihi Muhammed b. Kāsım es-Sekafî, Anadolu ve Kafkasya seferlerinin meşhur kumandanı Mesleme b. Abdülmelik, İspanya fâtihleri Târık b. Ziyâd ile Mûsâ b. Nusayr önemli fetihler gerçekleştirdiler.
Emevî Devleti'ni dönemin en büyük devleti haline getiren Velîd b. Abdülmelik'in tahtını oğlu Abdülazîz'e bırakmak istediyse de kardeşi Süleyman veliahtlıktan çekilmemiştir. I. Velîd, 96 (715)'da vefat etti; Onun cenaze namazını Ömer b. Abdülazîz kıldırdı.
Velid Dönemi (86-96 / 705-715) Fetihler
a. Doğu Bölgesi Fetihleri:
Maveraünnehir (Türkistan = Ceyhun - Seyhun Aras    (Kuteybe b. Müslim)
b. Anadolu ve Kafkasya Cephesi  (Mesleme b. Abdülmelik)
c. Kuzey Afrika ve Endülüs Fetihleri   (Târık b. Ziyâd ile Mûsâ b. Nusayr)
d. Sind ve civarının fâtihi          (Muhammed b. Kāsım es-Sekafî)
Velid b. Abdülmelik'in Faaliyetleri
Velîd, sağlık işlerine büyük önem vermiş, İslâm tarihinde ilk hastahaneyi yaptırmıştır (88/707). Tabiblere maaş bağlamış. Dindar bir hükümdar olarak tanıtılan I. Velîd, Müslümanların üstündeki baskıyı kaldırıp İslâm'ın devlet dini halinde yükselmesini ve Sünnîliğin öncüleri olan bir dinî zümrenin yetişmesini sağlamıştır.
Emevî mimarisinin şaheserlerinden kabul edilen ve günümüze kadar gelebilen camilerin en ihtişamlı ilk örneğini teşkil eden Dımaşk'taki Emeviyye Camiî bu eserlerin başında gelir. Mescid-i Aksâ'yı yeniden inşa ettiren Velîd, Mescid-i Nebevî'yi de genişletmiştir. Kâbe'nin onarım ve bakımını yaptırmış, Mescid-i Harâm'a ilâveler yaptırmış, onun zamanında Kâbe'nin kapısı ve oluğu ilk defa altınla kaplatılmıştır.
Haccâc, Aşağı Fırat ve Dicle bölgesindeki sulak arazinin ıslahı için kanal sistemini geliştirmiştir.
 
TEBN MASTER İTAM  
KONULARLA ÖĞRENİM  YÖNTEMİ

Kaynak: Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi ( İzinsiz almak bu emeğin rızasını ihlal etmektir.)
Çalışmalar Tebyin.com üzerinden 7 / 24 faydalanmak isteyenlere açıktır.

Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesine yönlendirebilirsiniz.
Paylaşımlarımızın sitemiz dışında yayınlanmasını uygun değildir. Hak ihlali yapmamanızı tavsiye ederiz...
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Ey kardeşim ; Selam ve Esenlik üzerine olsun...
Takdir , Teşekkür ve Dua etmek erdemli olmanın gereğidir. Haset etmek yerine Gıbta etmek kardeşliğin ve inancın gereğidir.

Haset sahibini zehirler , hasidi bitirir. Müslümanın inanan kardeşine hüsnü halde bulunması gereklidir. Güzel kardeşim içindeki benden kurtulmak için hasidi ve zannı terket güzel kardeşim. Takdir  , Teşekkür ve Dua etmek saadet sahibi insanların ahlakıdır. Övgü ve yergi acizlerin halidir. Bir kulun iyiliğini gördüyseniz , faydasına erdiyseniz
ona ya misliyle cevap veriniz yada nankörlük etmeyiniz... Biz kul makamındaki kimsenin övgüsüyle övünemeyecek, yergisiyle yerilmeyecek kadar düstürluyuz
bi iznillah. Bizler her kardeşimizi  Allah için sevmekteyiz.

TEBN MASTER İTAM  
KONULARLA ÖĞRENİM  YÖNTEMİ


Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com

Kaynak: https://www.tebyin.com/index.php?topic=

Kaynak: https://www.tebyin.com/index.php?topic=3589.0

  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi
'' Onların çoğu ancak zannın ardından gider. Oysa zan, hak namına hiçbir şeyin yerini tutmaz. Şüphesiz Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilendir.'' Yûnus Suresi 36. Ayet

O size istediğiniz her şeyi verdi. Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız başa çıkamazsınız. Şu bir gerçek ki insanoğlu çok zalim, çok nankördür!

Mehmet Pekdemir Koü

Allahım razı olsun bu hizmetler için
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi
Mehmet Pekdemir

Yukarı git