İslam Tarihi-2 6.Ünite Özeti1 - 1.kısım

Başlatan ღ۩ Tebyin ۩ღ, 07 Kasım 2019, 01:43:23

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Aşağı git

ღ۩ Tebyin ۩ღ

İslam Tarihi-2 6.Ünite Özeti1 - 1.kısım
Mervaniler Dönemi
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
MERVAN B. HAKEM (64-65/684-685)
*Mervan b. Hakem b. Ebi'l-As b. Ümeyye'dir. H. 2 (623-624) yılında Mekke'de doğdu.
*Babası Mekke'nin fethi günü Müslüman olup Medine'ye yerleşti.
*Müslümanların sırlarını düşmanlara aktarması sebebiyle Hz. Peygamber tarafından Taif'e sürgün edilen Mervan orda babasıyla yaşadı.
*Hz. Osman, amcasının sürgününe son vermek için Hz. Ebubekir ve Hz. Ömer'e başvurdu fakat geri dönmesine müsaade etmediler. Hz. Osman halife olunca amcasının sürgününe son verip Medine'ye dönüşünü sağladı. Mervan'ı da devlet kâtipliği makamına getirdi.
*Mervan, bu görevinde ara sıra Halife Hz. Osman'ın yetkilerini kullanmaya teşebbüs etti. Mısır valisine hitaben yazılan, isyancıların cezalandırılmasını isteyen mektubu o yazdı ve Hz. Osman'ın mührü ile mühürledi. Bu sebeple Hz. Osman isyancılar tarafından şehit edildi. Mervan, Hz. Osman'ın evinin kuşatılmasında onu savunup ve ağır yaralandı.
*Mervan Hz. Aişe öncülüğündeki Cemel ashabına katıldı. Cemel savaşında attığı bir okla Talha b. Ubeydullahöldürdüğü rivayet edilir. Muaviye döneminde kısa süreli Bahreyn valiliğinden sonra kısa aralıklarla Medine valisi oldu.
*Yezid başa gelince Medineliler, Abdullah b. Hanzala'ya biat ettikten sonra Ümeyyeoğulları mensubu ile birlikte Mervan'ın malikânesinde ablukaya alınınca Yezid'e haber gönderdi. Ordu ile birlikte Harre savaşına destek verdi.
*Yezid'in oğlu II. Muaviye halifelikten feragat edince Emevî ailesinin ileri gelenleri ile Kelb kabilesi önderleri halifeyi seçmek üzere Cabiye'de bir toplantı yaptılar. Önce Yezid'in oğlu Halid'in seçilmesi gündeme geldiyse de onun çok genç oluşu halifeliğe engel görüldü. Yezid'in dayıları olan Kelbliler Halid'i istiyordu. Kırk gün süren tartışmalar sonucunda Ubeydullah b. Ziyad'ın teşviki, Emevî ailesinin ileri gelenlerinin onayı ve Kelbîlerin desteği ile halife seçildi. Halife adayı olarak görülen Halit b. Yezid ile Amr b. Said el-As el-Eşdak veliaht tayin edilerek Emevi ailesinin diğer kolları da tatmin edildi. Veliahtlardan Halid'i Hıms'a, Amr'ı ise Dımaşk'a vali olarak atadı.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Mervan'ın Muhalifleriyle Mücadelesi
a. Mercirahit Savaşı (64/683): II. Muaviye halifelikten çekilince yerine bir halife seçilinceye kadar Kaysilerin lideri Dahhak b. Kays görevlendirildi. Mervan halifeliğe seçilince Kelbîlerin desteğini aldı fakat Kaysîler, onun halifeliğini tanımadı. Merc-i Rahıt'ta yirmi gün süren savaşta Kaysîlerin ileri gelenleriyle başkomutanı Dahhak b. Kays öldürüldü. Böylece, Suriye'de yıllarca devam edecek olan Kaysî Kelbî mücadelesi başlamış oldu.
Kaysî- Kelbî çatışmalarını yeniden ateşleyen Merci Rahıt savaşı Emevilerin yıkılışının en önemli sebeplerinden biridir. Mercirahit zaferi Emevî iktidarının devamını garantileyen bir savaş olmuştur.
b. Abdullah b. Zübeyr ile Mücadelesi: Mervan, Suriye'de kontrolü sağladıktan sonra siyasi birliği sağlamak için önce Mısır üzerine yürüyüp orayı ele geçirdi. Mısır'a oğlu Abdülaziz'i vali tayin ederek Dımaşk'a döndü. Abddullah b. Zübeyr'in kardeşi Mus'ab komutasında Filistin'e gönderdiği ordu Amr b. Said tarafından mağlup edildi.
Rebeze'de gerçekleşen savaşta Mus'ab b. Zübeyr, Emevi ordusunu ağır bir yenilgiye uğrattı. Böylece tüm Hicaz'ı hâkimiyeti altına aldı.
Mervan, halife iken Hicaz ve Irak, İbn Zübeyr'in idaresinde idi.
c. Tevvabûn Hareketi /Aynülverde Savaşı: Kerbela katliamı, Ehlibeyt'e büyük sevgi duyan Müslümanları derinden etkiledi. Bu olay, Ehlibeyt'in haklarını aramak ve intikamını almak gayesiyle ortaya çıkan isyanların temelini oluşturdu.
*Bu isyanlar önce Hz. Hüseyin'i Kûfe'ye davet edip sonra da onu yardımsız bırakan Kûfe'li taraftarlarının ilk isyanı olan Tevvabûn hareketi ile başladı.
*Tevvabûn hareketi mensupları, Hz. Hüseyin'i yardımsız bırakmanın büyük günah olduğunu, onu yardımsız bıraktıkları için pişman olduklarını ve bu günahtan kurtulmanın tek yolu olarak da onun katillerini ortadan kaldırmak olduğuna inandılar.
*Tevvabûn hareketi lideri olarak sahabeden Süleyman b. Surad seçildi. Kûfe'deki evinde gerçekleştirilen gizli toplantılarla halk Hz. Hüseyin'in intikamını almaya teşvik edildi. Silahlı mücadele için silah ve malzeme temin edilmeye başlandı.
*O sıralarda Kûfe, Abdullah b. Zübeyr'in idaresindeydi. Yezid ölünce arkadaşları Süleyman b. Surad'ın hemen harekete geçmesini teklif ettiler.
*64 (684) yılında harekete geçmeyi kararlaştıran Süleyman b. Surad, kendisine biat eden 16.000 kişiye haber göndererek Nuhayle'de toplanma talimatı verdi. Biat edenlerden 4.000 kişi geldi. *Tevvabûn hareketi mensuplarının toplandığını haber alan Kûfe valisi silah kullanmadıkları takdirde kendilerine müdahale etmeyeceğini bildirdi. Daha sonra grup Kerbela'ya gidip orada Hz. Hüseyin'in intikamını almaya yemin ettiler.
*Mervan onların üzerine Husayn b. Nümeyr komutasında büyük bir ordu gönderdi. Süleyman b. Surad bu orduyla karşılaşmaya karar verdi. Aynulverde'de iki ordu karşı karşıya geldi. Husayn Tevvabûn taraftarlarını Emevi halifesine itaate davet etti. Anlaşma sağlanamayınca 22 Cemaziyelevvel 65 (4 Ocak 685) tarihinde başlayan savaş üçüncü gün Süleyman b. Surad'ın da öldürülmesiyle Tevvabûn'un ağır hezimeti ile sonuçlandı.
*İlk şiî hareketlerden olan Tevvabûn hareketi hezimetle sonuçlanmış oldu.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Amr b. Said b. el-As el-Eşdak (70 /690)
*Amr b. Said b. el-As el-Eşdak (Eşdak: Yanağını doldurarak konuşan) el-Emevî Emevi valisi, kumandanı, veliahdıdır.
*Babası: Said b. As, Annesi: Ümmü'l-Benîn (Mervan'ın kız kardeşi). Muaviye tarafından Mekke valiliğine tayin edildi ve bu göreve I. Yezid devrinde de kısa bir süre devam etti. Daha sonra *Velid b. Utbe b. Ebu Süfyan'ın yerine Medine valiliğine getirildi.
Amr b. Said, Medine valisi iken Yezid'in emriyle, Mekke'de halifeliğini ilan eden Abdullah b. Zübeyr'e karşı bir ordu gönderdi. O orduya komutan olarak da Amr b. Zübeyr'i tayin etti. Yani iki kardeşi karşı karşıya getirebildi. 61 yılı sonuna doğru (Ağustos 681) Emevi ailesi içinde cereyan eden bir entrika neticesinde Medine valiliğinden azledildi ve yerine Velid b. Utbe tayin edildi. Bunun üzerine Eşdak, Dımaşk'a giderek haksız yere azledildiğini halifeye anlattı ve haklı bulundu.
Medineliler 683'te isyan edip aralarında Mervan'ın da bulunduğu Emeviler'e saldırınca Mervan durumu Yezid'e bildirdi. Yezid, göndermeye karar verdiği orduya Eşdak'ı kumandan tayin etmek istediyse de Eşdak, Kureyş kanı dökmek istemediğinden kumandanlığın Kureyş'ten olmayan birine verilmesini tavsiye ettiğinden Yezid, Müslim b. Ukbe'yi komutan tayin etti. (684).
Mervan b. Hakem, Abdullah b. Zübeyr'e biat etmeye hazırlanırken Ubeydullah b. Ziyad ile Eşdak onu halifelik için mücadele etmeye ikna ettiler. Cabiye'de toplanan halk Mervan'a biat ettikten sonra Mervan, Halid b. Yezid b. Muaviye ile büyük yardımlarını gördüğü Amr b. Said b. As el-Eşdak'ı veliaht ilan etti.
Eşdak, Mervan ile Dahhak b. Kays arasında vuku bulan Mercirahit Savaşında büyük yarar sağladı. Mısır seferinde de Mervan'ın yanında yer aldı ve halkın Emeviler'e itaatini sağladı. Filistin üzerine giden Mus'ab b. Zübeyr'in ordusunu mağlub etti. Sonra Mervan onu veliahtlıktan azlederek oğullarını (Abdülmelik ve Abdülaziz) veliaht tayin etti.
Eşdak, Abdülmelik halife olunca ondan sonra kendisinin halife olması şartıyla Abdülmelik'e biat etti. Ancak bir müddet sonra Abdülmelik'in de kendi oğullarını veliaht ilan etmek istediğini anladı. Abdülmelik'in Züfer b. Haris üzerine yürümek için Dımaşk'tan ayrılmasını fırsat bilen Eşdak isyan ederek Dımaşk'a girdi ve hazineleri ele geçirdi (69/689). Seferden vazgeçip Dımaşk'a dönmek zorunda kalan Abdülmelik Dımaşk'ı kuşattı. Eşdak, halifeden eman alarak teslim oldu. Ancak Abdülmelik ileride tekrar isyan edebileceğini düşünerek onu sarayına davet etti ve kendi eliyle öldürdü. Eşdak, cesur ve kibirli bir kumandan, iyi bir hatipti. Said b. Müseyyeb onu İslamî devrin en meşhur hatipleri arasında sayar.

Amr b. Zübeyr b. Avvam
Amr b. Zübeyr b. el-Avvam el-Esedî el- Kureyşî (ö. 60/680) Abdullah b. Zübeyr'in baba bir kardeşidir. Yezid b. Muaviye'nin Abdullah b. Zübeyr'e karşı gönderdiği ordunun komutanıdır.
Annesi, Ümmü Halid (Eme bint Halid). En son vefat eden sahabilerden biridir.
Amr b. Zübeyr, son derece katı ve herkesin çekindiği bir kimse idi. Kardeşi Abdullah'tan gördüğü iyiliklere rağmen ona düşmanca davranırdı.
Halife Yezid'in Medine valisi Amr b. Said, iki kardeş arasındaki bu anlaşmazlıktan faydalanmayı düşünerek Amr b. Zübeyr'i Medine'ye polis müdürü olarak tayin etti. Polis şefi olduğunda Amr, kardeşi Abdullah'ın birçok taraftarını kırbaçlattı ve onlara çeşitli işkenceler yaptı.
Daha sonra, Mekke haremine sığınarak halkın kendisine biat etmesini temine çalışan Abdullah'ın üzerine gönderilecek orduya kendi isteğiyle kumandan tayin edildi. Bu görevin ona doğrudan Yezid tarafından verildiği de rivayet edilmektedir.
Abdullah b. Zübeyr'in üzerine gönderilen Amr'ın ordusu yenildi, kendisi de esir düştü. Bu defa Abdullah b. Zübeyr, kısas uygulayarak Amr'ın Medine'de kırbaçlattığı her bir şahsa karşılık Mekke'de onu kırbaçlattı. Amr b. Zübeyr, bir müddet sonra atıldığı hapishanede öldü.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Mervan'ın İki Oğlunu Veliaht Tayin Etmesi ve Vefatı
Mervan Suriye ve Mısır'da istikrarı sağladı fakat Emevî- Zübeyrî mücadelesi devam ediyordu. Bu esnada Mervan, Cabiye'de bir toplantı gerçekleştirdi. Bu toplantıda daha önce veliaht tayin edilen Halid b. Yezid b. Muaviye ile Amr b. Said el-Eşdakveliahtlıktan azlettiğini duyurdu.
Kendisinden sonra halifeliğe geçmeleri şartıyla oğulları Abdülmelik ve Abdülaziz'i veliaht tayin ettiğini ilan etti. Muaviye'nin elde ettiği saltanat yolu onun soyundan olanlara (Süfyanilere) kapandı. Mervan'ın vefat ettikten sonra yerine veliaht tayin ettiği oğlu Abdülmelik geçmiştir.

ABDULMELİK B. MERVAN'IN HAYATI (65-86/685-705 ) VE İCRAATLARI
*Abdulmelik b. Mervan, 26 (646)'da Medine de doğdu ve orada büyüdü. Bu yıllarda babası, Hz. Osman'ın kâtibi olarak görev yapıyordu. Hz. Osman şehit edildiğinde on yaşında idi. Mescid-i Nebi'deki ilim meclislerine devam etti. Medine'nin meşhur fakihleri arasında adı anılır oldu. İctihadda bulunabilecek seviyede bir fakihti. Küçük yaşlardan itibaren kendini Kur'an, hadis ve fıkıh ilimlerine verdi. Halife olmadan önce Emevî sarayında Şa'bî ve Zührî gibi bilginlerden meğazî ve hadis okuduğu gibi, daha sonraki yıllarda himayesine aldığı Urve b. Zübeyr'in bilgisinden yararlandı.
*Abdülmelik, şiirle ilgilenir sohbetlerinde daha çok edebi konular üzerinde dururdu. Hasan Basrî gibi devrin ileri gelen simalarıyla toplumun çeşitli meselelerini tartışırdı. Alimleri daima himaye ederdi. İlme olan saygısı sebebiyle İbn Ömer, Hasan Basrî ve Enes b. Malik gibi alimleri devrin meşhur valisi Haccac'a karşı koruyarak öldürülmelerine engel oldu.
*Abdülmelik, Yezid döneminde gerçekleşen Medine muhasarası (Harre vak'ası) öncesinde şehir halkı tarafından muhasaraya alınan Emevilerle birlikte şehri terk etmek zorunda kaldı. Daha sonra Şam'dan gelen orduyla birlikte geri dönerek şehrin muhasarasına katıldı. Ömrünün geri kalan kısmını Şam'da geçirdi. Babasının devlet başkanı olmasında önemli rol oynadı. Babasının vefatından sonra 41 yaşında iken 65 (685) yılında birinci veliaht sıfatıyla hilafet makamına oturdu. Yakın akrabalarını önemli devlet kademelerine tayin etti.
*Abdülmelik, halife olunca İslam dünyasında üç parçalı bir yönetim vardı. Emevilerin idaresinde Suriye ve Mısır vardı. Hicaz, Irak'ın bir kısmı ve Horasan Abdullah b. Zübeyr'in idaresindeydi. Kûfe merkezli Irak'ın bir kısmında ise Muhtar b. Ebu Ubeyd es-Sakafî hâkimdi. Kuzey Afrika ise Berberilerin eline geçmişti ve İslam devletinden kopmuştu. Ehl-i Beyt taraftarları ve Hariciler de yoğun oldukları bölgelerde Emevilere karşı mücadele içindeydiler. Kaysî ve Kelbî kabileler arası rekabet ise devlet için sıkıntılı bir durumdu. İslam âleminin iç mücadelelerini fırsata çevirmek isteyen Bizans ise saldırılarını arttırmıştı.
*İkinci halifesi olan Abdülmelik b. Mervân (65-86/685-705), babası Mervân b. el-Hakem'in ölümüyle iktidara geldi.
İcraatları: 21 yıllık halifeliğinde iç savaşın ve patlak veren çok sayıda isyanın bastırılması, fetihlerin yeniden organizasyonu, İfrîkiyye ve Ermenistan'ın İslâm hâkimiyetine girmesi, devletin kurumlarının Muâviye'den sonra yeniden oluşturulması, ilk İslâm paralarının bastırılması, o güne kadar farklı dillerde tutulan dîvân kayıtlarının Arapçalaştırılması, nüfus sayımının yapılması ve vergilerin yeniden düzenlenmesi, Kubbetü's-Sahra gibi ilk anıt eserlerin tesisi ve muhtelif şehirlerin inşası, Kur'ân'a noktalarla hareke konulması işlemi ve ilk tefsir çalışması yaptırması onun önemli icraatlarındandır.
*Abdülmelik b. Mervan, Medineli dört fakihten biri olarak kabul edilmiştir. Onun ismi Said b. el-Müseyyeb, Ebu Seleme ve Urve b. Zübeyr ile birlikte zikredilir olmuştur.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Abdülmelik'in İç Siyaseti ve Muhaliflerle Mücadelesi
Asabiyeti Yönetmesi: Abdülmelik, Suriye'deki Kaysî - Kelbî çatışmasına son vermek için çaba gösterdi. Kelbîlere Suriye'de, Kaysîlere Irak'ta idari görevler vererek asabiyeti yönetmeye çalıştı.
Bekle-Gör Politikası: Abdülmelik İslam dünyasında çok başlılığı ortadan kaldırmak için bekle- gör politikası gütmeyi tercih etti. Hicaz'a hakim olan İbn Zübeyr ile Irak'ın önemli bir kısmını elinde bulunduran Muhtar es-Sakafî'nin birbirlerini yemesini gözetledi. Sonunda Mus'ab b. Zübeyr, Kûfe'de Muhtar'ı muhasaraya alarak ortadan kaldırdı. Böylece Abdullah b. Zübeyr, Hicaz ve Irak'ın tamamına hakim oldu.
Abdülmelik, Muhtar'ın ortadan kaldırılmasından sonra İbn Zübeyr'le mücadeleye başladı. Öncelikle siyasette kendisine Muaviye'yi örnek alan Abdülmelik, Bizans'tan gelebilecek saldırılardan emin olabilmek ve İbn Zübeyr ile mücadelesini daha rahat sürdürebilmek için Bizans'la şartları ağır olan bir saldırmazlık antlaşması imzaladı (70/690).
Öncelikli hedefi Irak'ı elde etmek olan Abdülmelik, ordusunu Irak'a doğru yola çıkardı. Ordu, Dımaşk'tan ayrıldıktan kısa bir süre sonra veliahtlıktan azledilen Amr b. Said es-Eşdak, yönetime karşı isyan başlattı. Bunun haberini alan Abdülmelik isyanı bastırmak için hemen Dımaşk'a döndü. Önce Amr'ı teslime ikna etti. Sonra onu sarayına çağırdı. Onu öldürerek ortadan kaldırdı.

Deyru'l-Cesalik Savaşı (72/691)
Abdülmelik b. Mervan ile Mus'ab b. Zübeyr arasında oldu. Abdülmelik'in ordusu Cezire'ye konakladı. Onun ordusu sağlam, derlitoplu ve disiplinli idi. Mus'ab'ın ordusu ise Irak ordusunu karşılamak üzere "Bacumeyra" denilen yerde konuşlandı. Mus'ab'ın ordusu Muhtar ile yaptığı savaş dolayısıyla yıpranmış, dağınık ve yorgun idi.
Deyru'l-Cesalik denilen mevkide gerçekleşen savaşta Mus'ab'ın ordusu daha savaşın başında darmadağın oldu. Abdülmelik'in ordusu az sayıda askeriyle savaşmak durumunda kalan Mus'ab'ı kısa zamanda yenerek beraberindekilerle beraber öldürdü. Abdülmelik, Deyru'l-Cesalik savaşında İbn Zübeyr'e karşı elde ettiği zafer sonucunda Irak'a hâkim oldu ve Kûfe'ye giderek halktan biat aldı. Aynı yıl Irak ve Horasan tamamen Abdülmelik'in hâkimiyetine geçti. Böylece İbn Zübeyr'in hâkimiyetinde sadece Hicaz kaldı.

İkinci Mekke Muhasarası ve Zübeyrî Hilafetinin Son Bulması
Irak'ta kontrolü ele geçiren Abdulmelik, Hicaz'a sıkışmış olan Abdullah b. Zübeyr'i ortadan kaldırmak için Haccac b. Yusuf es-Sakafî'yi büyük bir orduyla Hicaz'a gönderdi.
Haccac, ilk önce memleketi Taif'e ordugâhını kurdu. Daha sonra Mekke'ye giden yolları kontrol altına almak suretiyle şehrin bütün bağlantılarını kesti. Önce Mekke'ye taciz saldırılarında bulundu. Üç ay sonra Şam'dan beş bin kişilik takviye bir ordunun gelişiyle Mekke'ye hareket ederek, şehri muhasara etti. Bu muhasaranın h. 72 yılı hac mevsimine (Zilhicce) denk gelmesi sebebiyle Abdullah b. Ömer, Haccac'a ulaşarak muhasaranın kaldırılmasını istedi. Haccac, bu talebe olumlu cevap verip Kâbe'yi muhasaraya ara verdi ise de şehir kuşatma altında olduğundan şehirde kıtlık baş gösterdi, gıda fiyatları arttı. O kadar ki Abdullah b. Zübeyr, aç askerlerini doyurabilmek için atları kesmek zorunda kaldı. Bütün bunlara rağmen Mekkeliler ve Hacca diğer beldelerden gelenler Haccac'a karşı direnişlerini sürdürerek İbn Zübeyr'in yanında yer aldılar. Ancak zaman geçtikçe İbn Zübeyr'e destek olanların sayısı azaldı. En yakın taraftarları dahi onu terk ettiler. Oğulları Hamza ve Ubeyd bile Haccac'a teslim oldular.
Yedi ay süren muhasara sonunda Abdullah b. Zübeyr yanında kalan az sayıda askeriyle ümitsiz bir şekilde Emevî ordusuna karşı hurûc hareketi başlatarak öldürülünceye kadar savaştı. Abdullah b. Zübeyr'in ölümüyle Hicaz'da dokuz yıl süren halifeliği sona erdi, İslam coğrafyasında yeniden siyasî birlik kuruldu.
Abdulmelik, Haccac'a bu zaferin bir ödülü olarak Mekke, Medine, Yemen ve Yemame'yi içine alan Hicaz eyaleti valiliğini taltif etti.
Abdülmelik Döneminde Haricilerle Mücadele : Abdülmelik dönemi dahilî problemlerinden biri haricilerdi. Hariciler, küçük gruplar halinde gerilla savaşı vererek halka korku ve dehşet saçıyorlardı. Ümmetin selameti için bertaraf edilmeleri gerekiyordu.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Haricilerin isyan alanları: İran, Irak, Bahreyn, Yemen, Cezire.
Hariciler, Abdülmelik ile İbn Zübeyr çatışmasından istifadeyle İran'ın güneyini kontrol altına aldılar. Abdülmelik, Bahreyn'i elde tutan haricileri Basralı ve Kûfe'li askerlerden oluşturduğu bir orduyla etkisiz hale getirdi.
Hicretin 75. yılında Irak genel valisi olarak atanan Haccac, Haricilere karşı Mühelleb b. Ebî Sufra komutasındaki orduyu gönderdi. Cezire'yi kendilerine yurt edinen Şebib b. Yezid liderliğindeki hariciler büyük isyan gerçekleştirirerek, Emevî ordularına büyük güçlükler yaşattılar.
Haccac'ın onlarca ordusunu mağlub eden Şebib, Medain bölgesini Emevilerden kopardı. Haccac'ın Şamlılardan kurduğu bir ordu ile Şebib'in ordusu Ehvaz'da karşı karşıya geldi. Haccac, bu savaşta Şebib'i yenerek bertaraf etti .Ardından Mühelleb b. Ebî Sufra, Kirman taraflarını kontrol altında tutan Haricilerle mücadele ederek memleketin doğusundan temizledi.
Haccac, bu başarıları dolayısıyla Muhalleb b. Ebi Sufra'yı 78/698 yılında Horasan valiliğine getirdi. Mühelleb ve oğulları Maveraünnehr'e akınlarda bulunarak fetihler gerçekleştirmeye çalıştılar. 702'de vefat eden Mühelleb'in yerine oğlu Yezid geçti ise de kısa süre sonra Haccac onu azletti. Haccac, Mühelleb ve oğullarından sonra Horasan valiliğine Kuteybe b. Müslim'i tayin etti.

Haccac ile Abdurrahman b. Muhammed b. el-Eş'as Çatışması
Haccac, Afganistan taraflarını itaat altına almak için Abdurrahman b. Muhammed b. el-Eş'as'ı sefere çıkardı. Bu orduda Kûfe ve Basra ileri gelenlerinden ve kabile reislerinden insanlar da vardı. Haccac, bu seferle hem Arap ordularını mağlup eden Türklerden intikam almak, hem de rejim karşıtı olarak gördüğü Iraklıları iç politikadan uzak tutmak istiyordu. Belki de böylece onlardan kurtulabilirdi.
Abdurrahman, Afganistan taraflarında şehirler fethediyor, feth ettiği her şehre ordugâhını kuruyor, askerlerini yerleştiriyor ve Irak hükümeti ile irtibat için posta memurları görevlendiriyordu. Abdurrahman işini sağlama alarak yavaş yavaş ilerliyordu. Fakat Haccac, fetihlerden süratli bir şekilde netice almak istiyordu. Haccac, Abdurahman'a gönderdiği bir mektupta, şayet istediği gibi süratli bir şekilde fetihler gerçekleştirmeyecekse, komutanlığı kardeşi İshak'a bırakmasını İstedi. Bunun üzerine Abdurrahman, etrafındaki komutanlarla yaptığı istişare sonucunda Haccac'a karşı koymaya karar verdi. Abdurrahman, bölgedeki kabilelerin ve haricilerin Horasan ve Irak bölgesinin tümünün desteğini aldı. Abdurrahman, önce Haccac'ın ordularını mağlup ederek Irak'a hâkim oldu.
Abdülmelik, Irak halkını yeniden kendine bağlamak için onlara mektuplar yazdı. Onların maaşlarını Suriyelilerin maaşlarına denk yapacağını, memnun kalmadıkları Haccac'ı Irak valiliğinden alacağını, Abdurrahman'ı ise istediği bir vilayete vali olarak atayacağını ifade ettiyse de Irak halkı kanmadı.
Haccac, uzun uğraşlar sonucunda Abdurrahman'ı mağlup etti. Abdurrahman yanındaki askerleriyle Kirman'a ve Sicistan'a çekildi. Büst valisi tarafından tutuklandıysa da Zebulistan hâkimi Rutbil tarafından kurtarıldı. Haccac, Rutbil'i uzun süre vergi almama karşılığında Abdurrahman'ı teslime ikna etti. Ancak Abdurrahman, Haccac'a teslim edileceğini anlayınca, hayatına son verdi.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Horasan ve Sind Cephesi
78 (697) yılında damadı olan Haccac tarafından Horasan valiliğine tayin edilen Mühelleb b. Ebi Sufre, bölgede önemli fetihler gerçekleştirdi. Haccac tarafından Sind valiliğine getirilen Müccaa Kandabil'i fethetti.
Sind bölgesindeki fetihler Haccac'ın yeğeni Muhammed b. Kasım tarafından devam ettirilmiştir.

Kuzey Afrika Seferleri
Tunus sahilleri Bizans'ın kontrolüne geçmiş, Bizans-Berberî ittifakı kurulmuştu. Züheyr b. Kays komutasında Şam'dan gönderilen ordu, Tunus'a doğru ilerleyince Berberiler geri çekildiler ve Kayrevan, Züheyr tarafından geri alındı. Berberiler mağlup olup Kusayle öldürüldü. Bizans imparatoru ll. Justinianos'un Kuzey Afrika'ya yeniden hakim olmak için gönderdiği donanma ile yapılan savaşta Müslümanlar yenildi (76 /695) Züheyr b. Kays da şehid düştü.
Mısır Valisi Abdülaziz b. Mervan, halifeden yeni kuvvetler isteyince Hassan b. Nu'man el-Gassanî kumandasında kuvvetli bir ordu Kuzey Afrika'ya sevk edildi. Kartaca zaptedildi. Berberîlerin Hassan'ın müsamahalı tutumu sayesinde kitleler halinde İslam'a girmeleriyle İslam bölgeye hâkim oldu. Hassan, denizden gelecek tehlikeye karşı Tunus şehrini kurdu ve bir tersane inşa etti. Sicilya ve diğer adalara akınlar yapılarak Bizans'ın Batı Akdeniz'deki gücü kırılıp güven sağlandı.

Anadolu Seferleri
Abdülmelik halife olduğu zaman, iç karışıklıklar sebebiyle Bizans imparatorluğu ile sulh yapmak mecburiyetinde kalmıştı. Haraç olarak yılda 360 dinar, 360 köle ve 360 safkan Arap atı ödeyeceğini kabul etti. Abdulmelik 689'da Bizans İmparatoru II. Justinyen ile yeniden bir antlaşma yapmıştı. Buna göre daha önce taahhüt ettiği vergilere ilaveten Kıbrıs, Ermeniye ve Gürcistan'dan alınan haraçların yarısının Bizans'a verileceği taahhüt edildi.
Abdülmelik, Çukurova'ya kadar ilerlemiş olan Bizans'ı, her yıl büyük miktarda vergi vermekle durdurabildi.
İçerde sükünet sağlandıktan sonra Abdülmelik'in kardeşi Muhammed b. Mervan kumandasındaki ordu Anadolu'ya karşı yeniden seferlere başladı. 73 (692-93) yılında Bizans ordusu Sivas yakınlarında ağır bir yenilgiye uğratıldı. Aynı zamanda Osman b. Velid kumandasındaki ikinci bir ordu da Bizans kuvvetlerini bulundukları bölgeden çıkartmış ve bu bölge yeniden Müslümanların idaresine geçmişti.
Bu sırada Simbat adlı bir gayrimüslim reisi İslam devletine karşı isyan etti. Bizans imparatoru ll. Justinyen daha sonra kendisini tahttan indirecek olan Leontios kumandasında Simbat'a yardımcı bir kuvvet gönderdi. Müslümanlar başlangıçta başarılı olamadılar ve Abdülmelik vergi vermek şartıyla Bizans ile yeniden antlaşma imzaladı, fakat bu antlaşma da uzun sürmedi.
Bir müddet sonra Müslümanlar büyük bir zafer kazanarak Maraş bölgesini hâkimiyetleri altına aldılar (75 /695). Bu tarihten itibaren "Bizans gazaları" başladı. 79'da (698-99) Suriye'deki veba salgınının verdiği şaşkınlıktan faydalanan Bizans ordusu deniz yoluyla Antakya'ya bir akın yaptı. Ertesi yıl Velid b. Abdülmelik, Anadolu'ya başarılı bir sefer düzenledi. 81 (700-701) yılında Abdullah b. Abdülmelik Erzurum'u fethetti.
702'de Emevi orduları Samsat'a kadar ilerlediler. Abdullah b. Abdülmelik Darende'yi kuşattı ve uzun bir muhasaradan sonra 83 (702) yılında burasını fethetti. Ertesi yıl Masisa Müslümanlar tarafından geri alındı.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Kurumlaşma Faaliyetleri
İç siyasette dengeleri korumaya çalışmıştır. O her ne kadar çoğunluğunu Kelblilerin oluşturduğu Suriyeli birliklere güvense de kabile çatışmalarına taraf olmamıştır. Döneminin kabile ihtilaflarını bizzat çözmeye çalışmıştır. Aralarındaki bağı güçlendirmek için oğlunu, kendisine isyan etmiş olan Kayslıların komutanlarından Züfer b. El-Hârisin kızıyla evlendirmiştir. Halife çoğu zaman savaşlarda mağlup olanlara karşı bağışlayıcı olmuş, onların düşmanlıklarını sürdürmelerine fırsat vermemiş ve hemen kendi saflarına çekmiştir. Önceki iktidarın sadık adamlarını kendi maiyetine dâhil etmeyi başarmıştır. Bütün bu özellikler Abdülmelik b. Mervan'ın siyasi dehasının bir sonucu olarak görülmektedir.
İlk İslam Devleti sikkesini bastırmıştır: O tarihe kadar İslam ülkelerinde Bizans ve Sasani paraları tedavülde idi. Ancak bu paraların kullanılmasının bazı sakıncaları vardı. Siyasi ve iktisadi sahalarda ortaya çıkan bu sakıncaları bertaraf etmek için Abdülmelik altın (dinar) ve gümüş (dirhem) sikkeler bastırdı; böylece İran ve Bizans paralarını tedavülden kaldırmış oldu.
Abdülmelik'in kültür alanında yaptığı en önemli iş, Arapçayı resmi dil olarak kabul etmesidir. Onun zamanına kadar divanlardaki defterler Suriye'de Rumca, İran'da ise Farsça olarak tutuluyordu. Arapçanın divanda kullanılması için ilk teşebbüs Haccac tarafından yapılmıştır.
Posta hizmetleri ile istihbarat vazifesini yürüten berid teşkilatını yeniden düzenlemiştir. Oldukça geniş bir sahaya yayılmış olan ülkenin hemen her tarafında çıkan isyanları bu teşkilat sayesinde haber alıyor ve derhal müdahale edebiliyordu.
Abdülmelik devrinde imar faaliyetlerine de önem verilmiş, artık büyük bir imparatorluk haline gelen İslam devletinin her tarafında yollar ve köprüler yapılmış, birçok eser meydana getirilmiştir. Bunların başında İslam dünyasındaki ilk büyük camilerden biri olan Kubbetü's-sahra'nın inşası gelmektedir. Irak'ın üçüncü ordugâh şehri Vasıt, Haccac tarafından onun zamanında kurulmuştur. Haccac, aynı zamanda valisi bulunduğu bölgelerde ziraata da büyük önem vermiş, sulama kanalları açtırmış ve halkın refah seviyesini yükseltmiştir.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Abdulmelik'in Oğullarını Veliaht Tayin Etmesi ve Vefatı
Abdulmelik de babası gibi veliahtlığı oğullarına bırakmak istiyordu. Kendisinden sonra babası tarafından veliaht tayin edilen kardeşi Abdulaziz'in vazgeçmesini istedi ise de kardeşi kabul etmedi. Bu yüzden araları açıldı. Büyük âlim Kabisa b. Züeyb, Abdulmelik'e bu işi zamana bırakmasını tavsiye etti. Abdulmelik bu tavsiyeye uyarak oğullarını veliaht ilan etmeyi erteledi. 86 (705) yılında Abdulaziz'in vefatı sonrası oğulları Velid ve Süleyman'ı veliaht ilan etti.
Kendisinden sonra dört oğlu halifelik yaptığından Abdulmelik'e "Ebu'l-mulûk" denilmiştir. Abdülmelik 60 yaşında iken 20 yıl halifelik yaptıktan sonra Şam'da vefat etti.
Devleti yeniden birliğe kavuşturarak adeta ikinci defa Emevî devletini kurmuştur. Bizans'a üstünlüğünü kanıtlamış, Kuzey Afrika'yı yeniden fethetmiştir. Oğlu Velid'e Ceyhun nehrinden Atlas okyanusuna kadar uzanan çok büyük bir coğrafyaya sahip bir devlet bırakmıştır.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
ABDULMELİK DÖNEMİ İDÂRÎ, EKONOMİK VE SOSYO-KÜLTÜREL HAYAT
İdari yapı: yönetim kurumu, yönetim ulema ilişkileri, devlet görevlileri, dîvanların Arapçalaştırılması. Bu sayede Arapça'yı bürokrasi dili haline getirmiş ve sonuç olarak devletin genel yapısında Arapça karakter artmıştır.
Askerlik teşkilatı, posta teşkilatı, denizcilik ve donanma konuları.
Ekonomik uygulamalar: para reformu, vergilerin düzenlenmesi, tarımsal faaliyetler ve ticaret konuları. Para reformuyla sadece İslâm coğrafyasında parasal birliği değil, İslâm toplumunun kültürel ve siyâsî birliğinin tesisini sağlamada da büyük bir adım atmıştır.
Sosyo-kültürel hayat: İslam birliğini siyasi ve ekonomik olarak sağladıktan sonra, özellikle Kur'an'ın yanlış anlaşılması ve yorumlanmasından kaynaklanacak ihtilafların önüne geçebilmek için Kur'an'ın noktalanarak harekelenmesi işlemini yaptırmıştır. Abdülmelik dini ilimlerden başka şiir, musıki, edebiyat, Arap tarihi ve Ensab konularında da çalışmalara destek olmuştur.
İmar faaliyetleri:
*Hulvân, Tûnus ve Vâsıt şehirlerinin kurulması, Kâbe'nin tamiri, Mescid-i Harâm ve 'Amr Camii'nin genişletilmesi, Kubbetü's-Sahra ve Mescid-i Aksâ'nın inşaları.
*Abdülmelik b. Mervan pek çok ordugâh şehir kurmuş, sınırlarda kaleler inşa etmiştir. *Donanmanın gelişmesi için Tunus gibi şehirlerde tersaneler kurdurmuştur. Bütün bunlar Emevilerin hem Müslümanların hem de gayr-ı Müslimlerin üzerindeki hâkimiyetlerini pekiştirmeye yönelik çabalarıdır.
*Kudüs'te yaptırdığı Kubbetü's-Sahra adlı eseri ile İslam'ın gücünü ve kudretini Hristiyan dünyasına göstermiş, Bizans'ın eski topraklarında İslam'ın geçici olmadığını kanıtlamıştır. *Mekke'de çatışmalarda zarar gören Kabe'yi orijinali gibi yaptırarak Kureyş, Hz. Peygamber ve halifelerinin geleneğinden gittiğini ve onlara bağlılığını göstermiştir.
*Kendisinden sonra dört oğlunun halife olmasından dolayı "Krallar babası" denilmiştir.

TEBN MASTER İTAM  
KONULARLA ÖĞRENİM  YÖNTEMİ

Kaynak: Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi ( İzinsiz almak bu emeğin rızasını ihlal etmektir.)
Çalışmalar Tebyin.com üzerinden 7 / 24 faydalanmak isteyenlere açıktır.

Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesine yönlendirebilirsiniz.
Paylaşımlarımızın sitemiz dışında yayınlanmasını uygun değildir. Hak ihlali yapmamanızı tavsiye ederiz...
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Ey kardeşim ; Selam ve Esenlik üzerine olsun...
Takdir , Teşekkür ve Dua etmek erdemli olmanın gereğidir. Haset etmek yerine Gıbta etmek kardeşliğin ve inancın gereğidir.

Haset sahibini zehirler , hasidi bitirir. Müslümanın inanan kardeşine hüsnü halde bulunması gereklidir. Güzel kardeşim içindeki benden kurtulmak için hasidi ve zannı terket güzel kardeşim. Takdir  , Teşekkür ve Dua etmek saadet sahibi insanların ahlakıdır. Övgü ve yergi acizlerin halidir. Bir kulun iyiliğini gördüyseniz , faydasına erdiyseniz
ona ya misliyle cevap veriniz yada nankörlük etmeyiniz... Biz kul makamındaki kimsenin övgüsüyle övünemeyecek, yergisiyle yerilmeyecek kadar düstürluyuz
bi iznillah. Bizler her kardeşimizi  Allah için sevmekteyiz.

TEBN MASTER İTAM  
KONULARLA ÖĞRENİM  YÖNTEMİ


Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com


Kaynak: https://www.tebyin.com/index.php?topic=3374.0

  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi
'' Onların çoğu ancak zannın ardından gider. Oysa zan, hak namına hiçbir şeyin yerini tutmaz. Şüphesiz Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilendir.'' Yûnus Suresi 36. Ayet

O size istediğiniz her şeyi verdi. Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız başa çıkamazsınız. Şu bir gerçek ki insanoğlu çok zalim, çok nankördür!

Gülşah

Allah razı olsun çok anlaşılır olmuş hocam renkler ayrı bir güzellik katmış selam ve dua ile inşallah,başarılar dilerim...
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Seher Bolat Koü

Allah razı olsun ozetler cok guzel hazırlanmış
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Kevser sezgin


Allah razı olsun ozetler cok guzel hazırlanmış
  • Üniversite: Kocaeli Üniversitesi

Zeynel YILDIZ Koü

Rabbim, hakkıyla yararlanan kullarından eylesin cümlemizi inşallah.Emeği geçenlerden Allah razı olsun
  • Üniversite: Kocaeli Üniversitesi

AliAzakKoü

  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Yukarı git