İslam Tarihi-2 4.Ünite Özeti

Başlatan ღ۩ Tebyin ۩ღ, 01 Kasım 2019, 00:18:00

« önceki - sonraki »

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Aşağı git

ღ۩ Tebyin ۩ღ

İslam Tarihi-2 4.Ünite Özeti
Hz. Ali (600-661)
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Hayatı
Ebu Talib'in en küçük oğludur. Annesi, Fatıma bt. Esed'dir. İslam'ı ilk kabul eden çocuk olup, o sıralarda on bir yaşında idi. Hicret esnasında Hz. Peygamber'in yatağına yatarak müşrikleri şaşırttı. Hicretin ikinci yılında Medine'de Hz. Fatıma ile evlendi. Hz. Peygamber'in nesli onun oğulları Hasan ve Hüseyin'le devam etti.
Vahiy katipliği yaptı. Medine'nin fakihlerindendir. Tebük seferi hariç bütün gazvelere katıldı. Savaşlardaki kahramanlıkları ile dillere destan oldu. Hz. Peygamberin vefatında onun cenazesinin teçhizi ve tekfini ile uğraştı. Hz. Ömer sonrası halife adayı oldu. Şûrada yer aldı ise de seçilemedi.

Hz. Ali'nin Halife Seçilmesi (35/656)
Medine'de kalan az sayıdaki ashaba, Hz. Ali'ye, Talha'ya ve Zübeyr'e teklif götürmüş iseler de üçü de kabul etmemiştir. Hz. Ali: "Acele etmeyiniz, Ömer bu işi şuraya havale etmişti. İnsanların toplanıp istişare etmeleri için fırsat veriniz" demiştir. Nihayet Hz. Ali, ısrar ve baskılar sonucunda Medine'nin içinde olduğu hassas durumu da göz önüne alarak kabul etmek zorunda kalmıştır. Halk mescidde toplanmış, başta Muhacirler ve Ensar olmak üzere tüm Medine halkı, halife olarak ona biat etmiştir (21 Zilhicce 35 / 20.06.656). Buradaki biatte Talha ve Zübeyr de bulunmuştur. Ancak Sa'd b. Ebî Vakkâs, Abdullah b. Ömer, Muhammed b. Mesleme ve Üsâme b. Zeyd gibi bazı sahabiler biat etmemişlerdir.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
İmamet- Hilafet Tartışmalarının Odağında Hz. Ali
Hz. Ali halife olduğu halde Medine'de gücü elinde tutanlar isyancılardı .Hz. Ali'nin hilafeti Medine'de oturanların neredeyse tamamı tarafından onaylandıysa da, bazı sahabiler, Ümeyyeoğulları ve Cemel ashabınca kabul görmedi. Hz. Ali'yi, Haşimoğulları, Ensar'ın önemli bir kısmı ve Kûfeliler destekledi. Şam'a vali olarak gönderdiği Sehl b. Huneyf, Muaviye'nin adamları tarafından Vadilkura'dan geri gönderildi. Şîat-u Ali, hilafetin Hz. Ali'nin hakkı olduğunu ve kendisinden önce bu makama gelenlerin bu hakkı gasp ettiklerini iddia etti. Bu iddialar temelinde "İmamet" teorisi geliştirildi. İnanç sisteminin temeline yerleştirildi.
İslam toplumundaki ayrışma ve çatışmanın temel nedeni olmuştur.

Hz. Ali'nin Biat Sonrası Hutbesi
Hz. Ali halktan biat aldıktan sonra, Allah'a hamd ederek şöyle hitap etti: «... Hayra sarılın ve şerri terk edin. Farzları Allah için yerine getirin ki sizi cennete götürsün. Allah, aşikâr olan bir haram koydu ve Müslümanların hürmetini bütün haramlardan daha ileride tuttu. İhlasa ve Müslümanların birliğine önem verdi. Müslüman, hak edilen durumlar dışında insanların elinden ve dilinden emin olduğu kimsedir. Müslüman'a eziyet vermek ancak eziyetin vacip olması durumunda helal olur. Halkın işini görmek için gayret edin. Özellikle ölenlerimize son hizmeti yerine getirin. Zira insanlar önünüzden, kıyamet ise arkanızdan sizi kuşatmıştır. Güçlük çıkartmayınız ki ayıplarınız gizli tutulsun. Allah'ın kullarına kötü davranmaktan sakının, Allah'tan korkun, ona itaat edin. Ona isyanda bulunmayın. Hayır gördüğünüzde onu alın, şer gördüğünüzde ise onu terk edin."
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Siyaseti Belirleyen Temel Dinamikler
a. Kabilecilik: Hz. Ali döneminde de kavmiyetçilik artmıştır.
b. Din: İslam fetihlerinin gerçekleşmesinde de dinin etkisi büyüktür.
c. Ekonomik Problemler: Hz. Ali'nin, Hz. Osman tarafından bazılarına ikta olarak verilen arazileri geri alması da bazılarında rahatsızlık peyda etmiştir. Onlar yeni halifeye muhalefet etmişlerdir. Maddi menfaat bu dönemde bazı kişilerin saf değiştirmesine sebep olmuştur.
d. Kişisel Çıkarlar ve İlişkiler: Örneğin; Hz. Ömer'in iki oğlu: Abdullah b. Ömer tarafsız kalırken, Ubeydullah b. Ömer Muaviye'nin yanında yer almıştır. Zira babasının öldürülmesinden parmağı vardır diye İran asıllı Hürmüzan'ı öldürdüğü halde Hz. Ali kısas uygulanmasını belirtirken uygulanmamıştır.

Hz. Ali'nin İlk İcraatları
1. Hz. Osman'ın Katillerini Bulma Çabası:
Bazı Ümeyyeoğullarının Hz. Ali'yi Hz. Osman'ın kanından sorumlu tutmalarına karşın Hz. Ali; 'Hz. Osman'ın öldürülmesine asla taraf olmadığını, Osman'ın kanını Talha ve Zübeyr'den sormaları gerektiğini, çünkü onların halkı ona karşı kışkırttığını' söyleyerek kendini savunmuştur.

2. Vali Atamaları: Hz. Ali çevre illerdeki valiliklere Ensar'dan ve Hâşimoğullarından yeni atamalar yapmış, yeni halife olarak kendi idari yapısını oluşturmaya çalışmıştır. Bu durumun birtakım sakıncalar doğurabileceği hususunda Muğîre b. Şu'be ve Abdullah b. Abbas'ın uyarılarına rağmen Hz. Ali bu değişiklikleri gerçekleştirmiştir. Bu çerçevede Basra'ya Osman b. Huneyf, Kûfe'ye Umâre b. Şihâb, Yemen'e Ubeydullah b. Abbas, Mısır'a Kays b. Sa'd ve Şam'a da Sehl b. Huneyf vali olarak atanmışlardır. Bu valilerden Sehl b. Huneyf hariç diğerleri görev yerlerine giderek idareyi teslim almışlar, Sehl ise yolda Şamlılar tarafından engellenerek geri çevrilmiştir.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Muhalefet Cephesinin Oluşması
1. Muaviye b. Ebî Süfyan (601- 680)
Suriye valisidir. Arap dâhilerdendir .Mekke lideri olan babası Ebû Süfyan ile Mekke'nin fethinde Müslüman olmuştur. Vahiy kâtipliği yapmıştır. Muaviye, Hz. Osman'ın katledilmesinden sonra Hz. Ali'nin halifeliğini kabule yanaşmamıştır. Hz. Ali'ye karşı yürüttüğü mücadelenin temel gerekçesini, Hz. Osman'ın intikamının alınması, katillerin bulunup cezalandırılması gibi toplum nezdinde çok taraftar bulabilecek önemli bir talebe dayandırmıştır. Hz. Osman'ın kendi ailesine yani Ümeyyeoğulları'na mensup olması nedeniyle, onun intikamının alınmasının kendi hakkı olduğunu iddia ederek muhalefet görevini yürütmüştür.
2. Hz. Aişe, Talha ve Zübeyr'in Muhalefeti
Talha ve Zübeyr de Mekke'ye giderek Hz. Aişe ile birlikte ikinci bir muhalefet cephesi ortaya çıkardılar. Hz. Aişe, Mekke'de halkın huzurunda Hz. Osman'ın mazlum olarak öldürüldüğüne dair bir konuşma yaptı. Bu konuşma, Hz. Ali'ye karşı muhalefeti güçlendirdi. Onlara Hz. Ali'nin görevden aldığı Mekke, Basra ve Kûfe valileri de katıldı. Hz. Osman'ın katillerinin bulunup cezalandırılması ve anarşi ortamının sona erdirilmesi idi.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Cemel Savaşı (36/656)
Talha ve Zübeyr ile azledilen Mekke, Basra ve Kûfe valileri Hz. Aişe'nin liderliğinde toplanarak istişarede bulundular. Ümeyyeoğullarından Mervan b. Hakem gibi bazı kişilerde Hz. Aişê'nin yanında yer aldı. Kufe valisinin ayrılmasıyla Hz. Aişe'nin etrafında bin kişi kaldı.
Savaş, Hz. Aişe'nin devesi etrafında cereyan ettiğinden Cemel savaşı adını aldı. Çok kanlı çatışmalar sonucunda Hz. Ali tarafı kazandı ise de çok kıymetli sahabiler ve on bin civarında Müslüman öldü. Bu savaş Müslümanların birbirinin kanını döktükleri ilk savaş olmuştur. Kelamî tartışmalara ve birçok mezhebin çıkmasına sebep olmuştur.

Sıffîn Savaşı (37/657)
Kendisine isyan eden Muaviye ile savaşı kaçınılmaz gören Hz. Ali, ordusuyla Şam'a doğru hareket etti. İki ordu Sıffin'de karşı karşıya gelince Hz. Ali, meseleyi barış yoluyla çözmek için Muaviye ve beraberindekileri itaate davet için bir heyet gönderdi. Cevap olumsuz olunca çatışmalar başladı. Zilhicce 36 boyunca çatışmalar devam etti. Muharrem ayında savaşa ara verildi. Arada gidip gelen elçiler barışa vesile olamadı. Muaviye ise, Hz. Osman'ın katillerini istemekle kalmadı, bu defa Hz. Ali'nin halifeliği bırakmasını da açıkça dile getirdi.
Nihayet Safer 37'de çatışmalar yeniden başladı. Hz. Ali nihaî saldırı emrini verdi ise de Amr b. As'ın fikriyle Muaviye taraftarları Kur'an sayfalarını mızraklarının ucuna takarak "aramızda Kur'an hakem olsun" diyerek savaşı bitirme hamlesi yaptı. Hz. Ali kabul etmek istemedi ise de onun savaşçıları onu kabule mecbur etti. Hz. Ali istemeyerek de olsa tahkime razı oldu. (Safer 37/ Temmuz 657) 70.000 kişi öldü.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Hakemler ve Tahkimname
Muaviye tarafı hakem olarak Amr b. Âs'ı, Hz. Ali tarafı Ebu Musa'l-Eş'arî'yi seçti. Ardından iki taraf arasında hakemlerin uyacağı kuralların belirlendiği metin (tahkimnâme) hazırlandı (15 Safer 37/2.8.657).
Tahkimnamede şu esaslar yer aldı:
a. Ali ve Muaviye hakemlerce belirlenen esaslara uyacaklar.
b. Hakemlerin ve yakınlarının canları ve mallları güvendedir.
c. Hakemler, Allah'ın kitabıyla hükmedecekler, onda bulamazlarsa sünnete göre adilane hükmedecekler. Heva ve heveslerine göre hükmetmeyecekler. Kur'an'a ve Sünnnet'e uymayan hükümler geçersizdir.
d. Hakemler, Ramazan 37 (Şubat 658) tarihinde Dûmetül-Cendel'de biraraya gelecekler, şayet bu gerçekleşmezse, toplantı ertesi yıl Ezruh'ta gerçekleşecektir.
e. Taraflar toplantı yerine karşılıklı dört yüz kişi ile gelecekler ve sadece onların müsaade ettiği kimseler müzakereleri takip edebilecektir.
f. Hakemlerin kararı açıklandıktan sonra her iki taraf silahlarını bırakacak ve asla savaşmamak üzere memleketlerine dönecektir.
Tahkimname iki hakem tarafından onaylandıktan sonra Eş'as b. Kays tarafından okundu. Eş'as, tahkimnameyi topluluğa okurken Temimlilerden bazıları "lâ hükme illâ lillah" sözüyle halifelik meselesinin iki hakeme bırakılmasına itiraz etti. Bunun üzerine çoğu Temim kabilesinden 12.000 asker Kûfe'ye dönüş sırasında ordudan ayrılıp Kûfe yakınındaki Harûra'ya çekildi. Böylece ilk Haricî topluluğu oluştu.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Hakemlerin Kararları ve Sonuçları
Her iki hakem, Hz. Ali ile Muaviye'nin azledilmelerine ve Müslümanların oluşturacağı şuranın halifeyi seçmesine karar verdi.Anlaşmazlık durumunda yetki hakemlere verilmiş olmasına rağmen her iki taraf da bu karara uymadı. Yapılan bu görüşme ile Hz. Ali halifelikten uzaklaştırılmış, yerine de kimse teklif edilmemiştir. Ortaya çıkan bu boşluktan yararlanan Şam bölgesi halkı hemen Muaviye'ye halife olarak biat etmiştir.Hakemler söz verdikleri hâlde Kur'an ve Sünnet'i bir kenara bırakarak arzu ve isteklerine göre hüküm verdiklerinden Hz. Ali ve taraftarları alınan kararları tanımamıştır.Muaviye, savaşı alanda kaybetmek üzereyken Amr b. As'ın siyasi maharetleri sayesinde masada kazanmıştır.

Haricîliğin Ortaya Çıkışı
Tahkimi kabul etmesinden dolayı Hz. Ali'yi eleştiren bir grup "Lâ hükme illâ Lillah" (Hüküm Ancak Allah'ındır) "Allah'ın dininde hakemlere mi başvuruyorsun" diyerek, tahkimi kabul etmenin büyük günah olduğunu söyleyerek, ondan tahkimi reddetmesini istemiştir. Hz. Ali ise, yapılan anlaşmadan dönülemeyeceğini belirtmiştir.
Hz. Ali ile görüş ayrılığına düşen 12 bin civarındaki bir grup ondan ayrılıp "Harûra" denilen bir yere çekilmişlerdir. Hz. Ali'yi tahkime başvurduğu için küfürle itham etmişlerdir. Muaviye'yi de halife olarak kabul etmemişlerdir.

Hz. Ali, ayrılanlara (Haricîlere) kendisine katılmaları için mektup ve elçi göndermiştir. Onlar Nuhayle'ye gönderilen elçiyi öldürmüşlerdir.
Onlara: "Allah şahittir, Sıffîn savaşında ortaya atılan tahkim fikrine içinizde en çok ben karşı çıkmadım mı? İstemediğim hâlde beni tahkime zorlamadınız mı?" deyince onlar: "Evet" diye cevap verdiler. Bunun üzerine Hz. Ali: "Öyleyse niçin bana isyan ediyorsunuz?" dedi. Hâricîler: "Biz bu yaptığımız hareketlerden dolayı büyük günaha girdik, bu günahımız için de tövbe ettik. Sen de bundan dolayı Allah'a tövbe edersen, sana döneriz" dediler. Hz. Ali de buna: "Ben zaten her günahtan dolayı Allah'a tövbe ederim" diye cevap verdi. Bu görüşmeden sonra onlardan 6 bin kişi Hz. Ali'ye katıldı.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Nehrevan Savaşı (39/659)
Nehrevan savaşı Haricîler'in tek bir komuta altında ve tek bir düşmana karşı yaptıkları ilk ve son savaş olmuştur. Artık bundan sonra ne kendi içlerinde ne de mücadele edecekleri düşmanları konusunda bir birlik sağlayamamışlardır. Nehrevan savaşının önemli sonuçlarından birisi, Haricîler ile ilişkilerin kesilmesi ve onların artık Hz. Ali saflarına katılmaları ümidinin kesin olarak kalmamasıdır. Çünkü Haricîler Nehrevan'da dostlarının başlarına gelenleri hatırladıkça intikam duyguları kabarıyor ve kinleri şiddetleniyordu.

Hz. Ali'nin Vefatı (40/661)
Nuhayle çatışmasından sonra haricilerden bir grup Mekke'ye gitti. Hac ibadetini yerine getirdikten sonra Mekke'de kalan hariciler, bir toplantı düzenleyerek ülkenin içinde bulunduğu siyasi durumu mütalaa ettiler. Toplantıda ümmetin içine düştüğü buhranın sona ermesi için Hz. Ali, Muaviye ve Amr b. As'ın öldürülmesine karar verildi. İbn Mülcem, Hz. Ali'yi; el- Bürek, Muaviye'yi; Amr b. Bekir ise Amr b. As'ı öldürme görevini üstlendi. Üç suikastin de aynı gün, 17 Ramazan 40 (24 Ocak 661) gerçekleştirilmesi kararlaştırıldı. Abdurrahman b. Mülcem adlı harici belirlenen günün sabah namazında Hz. Ali'ye caminin kapısında suikast düzenledi. Başından darbe alan Hz. Ali iki gün sonra vefat etti.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Hz. Hasan (624-669)
Hayatı
Cemel, Sıffin ve Nehrevan'da babasının yanında yer aldı. Hz. Ali yaralanınca, Ona; «Allah korusun, seni kaybedersek Hasan'a biat edelim mi?» diye sorulunca, O: "Bunu size ne emrederim, ne de nehyederim" dedi. Nitekim Hz. Ali'nin vefatından sonra Hz. Hasan'a Kûfeliler biat etmişlerdir.
Hz. Hasan'ın Kûfe'de halife seçilmesinin ardından İran, Mekke, Medine, Hicaz ve Yemen eyaletleri de biatlerini bildirdiler; ancak Mısır ve Suriye eyaletleri biat etmekten imtina ettiler. Hz. Hasan halife seçilinde ilk icraatı, babasının katili İbn Mülcem'i kısas ettirmesi oldu. Hz. Hasan babasının valilerini değiştirmedi.

Hilafetin Muaviye'ye İntikali
Muaviye, Hz. Hasan'ın seçilmesini bir fırsat olarak değerlendirdi. Hemen harekete geçerek bir ordu hazırladı ve Kûfe üzerine yürümeye karar verdi. Kendisi de Kufe mescidinde bir konuşma yaparak Muaviye'ye karşı savaşmak için Nuhayle'de toplanmalarını istedi. Biat ederken Muaviye'ye karşı mücadele etme sözü veren Kûfeliler, Hz. Hasan'a yeterli derecede güven ve destek vermedi. Babasının amcasıoğlu Ubeydullah b. Abbas'ı ordunun başına komutan atadı ise de O, bir gece yarısı, Muaviye'nin maddi teklifleri karşısında Muaviye'nin tarafına geçti. Hz. Hasan, Kûfelilerle başarı elde edemeyeceğini ve Muaviye ile baş edemeyeceğini anlayınca onunla anlaşarak hilafet haklarından vazgeçti. Hz. Hasan Kûfe'ye dönerek halkın huzurunda Muaviye'ye biat etti.
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Vefatı
Öldüğünde kırk altı yaşındaydı. Hz. Hasan, Hz. Peygamber'in yanına gömülmeyi istemiş ve bunun için Hz. Aişe'den izin almıştır. Fakat yönetimde olan Ümeyyeoğullarının karşı çıkması üzerine Bâkî mezarlığına defnedilmiştir.

TEBN MASTER İTAM  
KONULARLA ÖĞRENİM  YÖNTEMİ

Kaynak: Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi ( İzinsiz almak bu emeğin rızasını ihlal etmektir.)
Çalışmalar Tebyin.com üzerinden 7 / 24 faydalanmak isteyenlere açıktır. 

Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesine yönlendirebilirsiniz.
Paylaşımlarımızın sitemiz dışında yayınlanmasını uygun değildir. Hak ihlali yapmamanızı tavsiye ederiz...
Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com
Ey kardeşim ; Selam ve Esenlik üzerine olsun...
Takdir , Teşekkür ve Dua etmek erdemli olmanın gereğidir. Haset etmek yerine Gıbta etmek kardeşliğin ve inancın gereğidir.

Haset sahibini zehirler , hasidi bitirir. Müslümanın inanan kardeşine hüsnü halde bulunması gereklidir. Güzel kardeşim içindeki benden kurtulmak için hasidi ve zannı terket güzel kardeşim. Takdir  , Teşekkür ve Dua etmek saadet sahibi insanların ahlakıdır. Övgü ve yergi acizlerin halidir. Bir kulun iyiliğini gördüyseniz , faydasına erdiyseniz 
ona ya misliyle cevap veriniz yada nankörlük etmeyiniz... Biz kul makamındaki kimsenin övgüsüyle övünemeyecek, yergisiyle yerilmeyecek kadar düstürluyuz 
bi iznillah. Bizler her kardeşimizi  Allah için sevmekteyiz.

TEBN MASTER İTAM  
KONULARLA ÖĞRENİM  YÖNTEMİ


Ennas  & Tebyin Master İlitam Ailesi Ekibi Tarafından Hazırlanmıştır. https://www.tebyin.com


Kaynak: https://www.tebyin.com/index.php?topic=3246.0

  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi
'' Onların çoğu ancak zannın ardından gider. Oysa zan, hak namına hiçbir şeyin yerini tutmaz. Şüphesiz Allah, onların yapmakta olduklarını hakkıyla bilendir.'' Yûnus Suresi 36. Ayet

O size istediğiniz her şeyi verdi. Allah'ın nimetlerini saymaya kalksanız başa çıkamazsınız. Şu bir gerçek ki insanoğlu çok zalim, çok nankördür!

şerife biner koü


Hamide Kulaksız Koü


serap şabanoglu kou

ALLAH razı olsun ellerinize sağlık

Gülşah

Hocam Allah razı olsun çok faydalandık selam ve dua ile...
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Melek

Emeklerinize sağlık çalışmamız kolaylaştı. Allah razı olsun..
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Aziz Türkmen Koü

Teşekkür ederiz Allah razı olsun. Dostlarımn yolun dan ayırması
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi
Ya Rab Dostlarından Ayırma

bahtışen hacakKOÜ

Teşekkürler hocalarım. Allah razı olsun sizierden.
  • Üniversite: Hiçbiri

Gülşen Uzun Koü

Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum dua ile kalın
  • Üniversite: Kocaeli Üniversitesi

Fatma Büşra Boncuk Koü

Emek verenlerden Rabbim razı olsun
  • Üniversite: Kocaeli Üniversitesi

AliAzakKoü

Allah razi olsun cumlenizden ...
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Lütfiye Özkan Kou

Rabbim emeklerinizi zayi etmesin İNŞAALLAH

Allah razı olsun...
  • Üniversite: Kocaeli Üniversitesi

AliAzakKoü

Allah razı olsun .iyiki varsınız Tebyin Ekibi ..
  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi

Mehmet Pekdemir Koü

  • Üniversite: Kocaeli İlahiyat Fakültesi
Mehmet Pekdemir

Yukarı git